Herken je dit? Jouw kindje heeft élke avond flink wiegen nodig om in slaap te vallen. Een complete work-out rond bedtijd. Fijn voor je portemonnee (geen sportschool nodig), balen voor je rug. Maar wist je dat de manier waarop je kindje gewiegd wil worden, iets vertelt over waar hij of zij zit in de ontwikkeling?

De 3 beweegpatronen en hersenen ontwikkeling

Er zijn grofweg 3 beweegpatronen te herkennen in mensen (ja, ook bij ons volwassenen):

1. Voor/achter bewegen (frontale vlak) Gekoppeld aan de hersenstam en basisontwikkeling. Denk aan: voor/achter wiegen, schommelen, zachtjes naar voren en achter wiegen als een boom.

2. Boven/onder bewegen (transversale vlak) Gekoppeld aan het middenbrein. Je ziet dit bij kindjes die constant heen en weer wippen op hun beentjes: aan de tafel, in jouw armen, in hun bedje. Wup-wup-wup-wup-wup.

3. Links/rechts bewegen (sagittale vlak) Gekoppeld aan de hersenschors, het ‘bovenste brein’ – verantwoordelijk voor hogere cognitieve functies zoals denken, geheugen, taal, bewustzijn en waarneming. Dit is ook goed kunnen fietsen, schrijven, lezen, zwemmen. Veel kruislingse bewegingen horen hierbij.

Wat zegt dit over wiegen?

Bij hard wiegen van voor naar achter weet je dat het nog te maken heeft met hersenstam en basisontwikkeling. Oftewel: basisveiligheid. We doen dit vaak ook al intuïtief met jonge baby’s waarin dit patroon nog heel noodzakelijk is om tot rust te komen.

Bij op en neer wiegen wordt het vestibulaire systeem gestimuleerd – het eerste sensorische systeem dat zich ontwikkelt (vanaf week 7-9 in de baarmoeder) en dat als fundament dient voor vrijwel alle andere sensorische ontwikkeling.

Het vestibulaire systeem is rechtstreeks gekoppeld aan het middenbrein, waar proprioceptieve en vestibulaire informatie geïntegreerd wordt. Dit is cruciaal voor:

  • Ruimtelijke oriëntatie en evenwichtsontwikkeling
  • Integratie van sensorische input
  • Motorische planning en coördinatie
  • Basis voor latere cognitieve functies

Dit is dus de input die je kindje zoekt als hij gaat slapen: integratie, ontwikkeling en (co)-regulatie in één.

Bij onveiligheid worden deze beweegpatronen ingeperkt. Iemand die zich zeer onveilig voelt, gaat vaak wiegbewegingen maken van voor naar achter, eventueel in hurkzit. Bij kinderen die vastlopen in hun ontwikkeling, zie je vaak wáár ze vastlopen door te kijken naar hoe ze bewegen.

Maar laten we eerlijk zijn: een jong kindje heeft deze bewegingen simpelweg nodig om te kunnen ontspannen en ontwikkeling.

Praktische tips om jezelf te ontlasten

Je hoeft je rug niet kapot te wiegen! Hier zijn alternatieven die dezelfde neurologische input geven:

Hulpmiddelen:

  • Babyhangmat/wieg – Continue vestibulaire stimulatie zonder constante fysieke inzet. Elektrische varianten kunnen de intensiteit nabootsen (en weet: als je fysiek en mentaal kapot bent, is het inzetten van hulpmiddelen écht niet erg – zolang het maar geen vervanging is van jouw liefde)
  • Yogabal – Hou je kindje vast en wip heen en weer op een yogabal. Dit ontlast direct je bekken
  • Schommelstoel – Je kindje op schoot/borst, ritmisch schommelen. Dit is minder intensief dan de yogabal
  • Babyschommel – Voor oudere baby’s in speciaal ontworpen schommels

Functionele beweging:

  • Draagdoek tijdens bewegen – Gewoon lopen, traplopen of huishoudelijke taken genereren al vestibulaire input. Voordeel: hands-free en functioneel
  • Wandelen met kinderwagen – Variatie in ondergrond (tegels, gras, grind) = gevarieerde vestibulaire input
  • In bad – Water geeft continue vestibulaire feedback, en is minder belastend voor je armen

Door door de dag heen verschillende manieren van wiegen te bieden, voorkom je overbelasting van je zelf én geef je je kindje de input die hij nodig heeft – wat neurologisch gezien nog effectiever is dan één repetitieve beweging.

Het belangrijkste: liefdevol veranderen

Geen van deze behoeften van je kindje ‘los je op’ met slaaptraining of negeren rond bedtijd.

Geen van deze dingen bouw je makkelijk af door er domweg ‘mee te stoppen’. Veel dingen die je door de tijd heen bent gaan doen om je kindje te helpen slapen (wiegen/voeden/schudden aan de billetjes) zijn dingen die je kindje oprecht nodig heeft (of had) om in slaap te vallen.

Wil je hier liefdevol veranderingen in maken? Dan is ‘je kindje in bed leggen en niet meer wiegen’ géén oplossing.

Daarom leer je in de online cursus Beter Slapen Vanuit Verbinding veel meer over:

  • De biologische behoeften van een jong kind
  • De ontwikkeling van het brein
  • Hoe je veiligheid creëert, ook (juist!) rond het slapen

Zo kan je kindje beter gaan slapen zónder dat je de behoeften van je kindje hoeft te negeren. Want écht, dat kan gewoon.

Deze inzichten komen rechtstreeks uit mijn 1-op-1 coaching met een echtpaar dat hun kindje heel hard moest wiegen rond bedtijd. Doe er je voordeel mee.

Warme groet, Mildred